Bakan Fidan, açıklamalarının ardından soruları cevapladı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya Diplomasi Forumu’nun son gününde konuştu. Fidan, İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin askeri ittifakına ilişkin "İsrail, İslam karşıtı ittifak kurdu. İsrail, Güney Kıbrıs ve Yunanistan ile ittifak halinde. Somut askeri yapılanmalar var, bunu görmemezlikten gelemeyiz" ifadelerini kullandı. 

Dışişleri Bakanı Fidan’ın Antalya Diplomasi Forumu'nun son gününde yaptığı konuşmasından öne çıkanlar şöyle: 

"Birçok farklı program ve içerikte kapsamlı bir programı hep birlikte icra ettik. Dünyanın dört bir yanından gelen liderleri, karar alıcıları ve uzmanları aynı çatı altında dinleme fırsatımız oldu. Bu yıl 6 bin 400 katılımcı forumumuza katıldı. Cumhurbaşkanımız forum kapsamında verimli temaslarda bulundular.

Bizler de çok sayıda mevkidaşımız ve uluslararası kurum temsilcileriyle temaslarda bulunduk. Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda, bölgemizin geleceğine ilişkin ortak bir vizyon geliştirmek için atacağımız adımları değerlendirdik.”

idan açıklamalarının ardından soruları cevapladı. Sorulara cevaplarından öne çıkanlar şöyle: 

“Pakistan-Türkiye-Suudi Arabistan-Mısır dörtlü toplantısının üçüncüsünü yaptık. Burada ilk baştan itibaren bizim hedefimiz bu dört ülkenin bölgesel sahiplenmeyi gerektiren bütün konuları ele alması. Bu dört ülke aslında bir temsiliyeti ortaya koyuyor. Dört ülkenin etrafında bütün bir bölge var. Bölgenin olması gereken işbirliği imkânlarını kullanmadığı için kendi potansiyelini hayata geçiremediğine dair kuvvetli bir inancımız var. Bu tespitten hareketle somut konuları hayata geçirmek için bir araya geliyoruz. Siyasi krizler, çatışmalar var.Biz İsrail gibi değiliz; onlar Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’yle bir araya gelip bölgedeki Müslüman ülkelere karşı bir ittifak kurdular. Biz ise "Biz istikrarı nasıl hayata geçiririz?" arayışı içindeyiz. Dışarıdan yardım, kurtarıcı beklemeye bu bölge devam ederse, bölge sorunlarla baş başa kalmaya devam edecek. O nedenle akıllı aktörler geçmişlerinden ders çıkararak geleceğe yol verirler. 

"Gazze Barış Planı'nın bir uygulama süreci var. Barış Kurulu gibi mekanizmalar hayata geçirilmeye başlandı. Gazze Soykırımını durdurmaya ve bunu tersine çevirmeye yönelik vizyon bizi nereye getirdi, ağırlıklı olarak ele aldık."

"Hürmüz Boğazı'yla ilgili zihinlerde karışık bir durum var"

"İran ve ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda süren müzakereleri yakından takip etmekle kalmıyor, elimizden gelen bütün desteği vermeye çalışıyoruz. Görüşmelerde kritik bir aşamaya gelindiği ortada. Güzel olan şu: İki taraf da çok ciddi bir niyetle görüşmelere devam ediyorlar. İradeleri var. Mevcut ateşkesten sadece taraflar değil, bütün dünya bir rahatlama içinde. Bunun devam etmesi herkes için önemli. Savaşan tarafların da bunun bilincinde olduğunu görüyorum. Geldiğimiz noktada tarafların belli konularda hâlâ tartışma içinde olduklarını biliyoruz. Bunların detayına girmek istemiyorum, daha gelmeden önce Pakistan tarafıyla da önemli bir görüşme yaptım.  Önümüzdeki hafta ateşkesin sona ermesiyle beraber tekrar bir savaşın başlamasını kimse istemiyor. Umudumuz, tarafların dünya kamuoyunun yaptığı baskıyla ateşkes süresini uzatmaları ve uzatılmış süre içinde bugüne kadar çözemedikleri başlıkları çözmeleri. En başta da söylemiştik: 2 haftalık bir süre ateşkes için iyi ama önlerindeki dosya o kadar kapsamlı ki, iki haftada çözmek mümkün olmayacak. Uzatma da inşallah gelir. Ben o konuda iyimserim. Bazı konuları netleştirmeleri lazım. Büyük ölçüde müzakerelerin tamamlandığını görüyoruz, ama kritik bir iki başlıkta görüş farklılıkları devam ediyor."

"Hürmüz Boğazı ile ilgili zihinlerde karışık bir durum var. Uygulamayı da yakından takip ediyoruz. Gelişmeler oldukça kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz."

"Güney Kafkasya'daki barışın temini için de çok ciddi bir çabamız var. Bizim esas itibarıyla Cumhurbaşkanımızın baştan beri ortaya koyduğu dış politika vizyonunun paterni belli. Her yerde barışı, istikrarı önceleyen bir duruşumuz var. Ermenistan ve Azerbaycan arasında yürüyen görüşmelerde çok önemli mesafeler katedildi. Barış anlaşmasına paraflar konuldu, ancak nihai imza için atılması gereken bir iki adım daha var. İki taraf da barışı arama konusunda oldukça samimi. Dünya kamuoyunun da bu konuda inanılmaz bir desteği var. Türkiye tabii ki Azerbaycan'ın yanında olmaya devam edecek. Azerbaycan'ın Ermenistan ile yapacağı barış neticesinde bölgenin çok daha istikrarlı olacağına inanıyoruz."

"İsrail Gazze işgalini Lübnan'da da uyguluyor"

"Lübnan elimizdeki önemli ve karmaşık dosyalardan biri. Lübnan halkıyla büyük bir dayanışma içindeyiz. Krizde olan birtakım bölgelere yönelik insani yardım faaliyetlerimiz devam etmekte. İsrail Gazze işgalini burada da uyguluyor. İsrail fırsattan istifade ile olayı oldu bittiye getirmeye çalışıyor. Buna müsaade edilmemesi lazım."

"Bölgede İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi'nin. bir araya gelip somut birlikler oluşturmasıyla tehdit önceliği belli. Türkiye ile beraber diğer ülkeler. Bunun başka türlü bir izlenim oluşturmasını da kimse bekleyemez. Bunun aksi yönünde bize ne öncesinde ne sonrasında bir güvence verilmedi. Kimse "Biz size karşı yapmıyoruz" demedi. Bu gerçekler ortadayken, bizim ortaya koyduğumuz tepkinin Yunanistan ile aramızda yürüttüğümüz müzakere sürecinden dolayı az bile olduğunu düşünüyorum. Somut askeri yapılanmalar var. Bunu görmezden göremeyiz. Yunanistan zaten NATO ülkesi. Avrupa'da Yunanistan dışında bu türden bir askeri işbirliği imzalayan ülke yok. Bu sadece bizim için değil, bölgedeki bütün Müslüman ülkeler de endişe içindeler. Ortada gerçekler var. Bölge ülkelerinin endişeleri var. "

"İsrail yayılmacılığı dünyanın güvenlik sorunu"

"İsrail yayılmacılığı sorunu sadece bölgenin değil, artık dünyanın bir güvenlik sorunu haline gelmiştir. Bir araya geldiğimiz bütün aktörler aynı endişeyi taşıyorlar. İsrail’in yayılmacılığına artık kimse bahane bulacak durumda değil. Sürekli uluslararası krizleri tetikleyen irrasyonel, fundamentalist bir hükümet. Bazıları çok fazla Türkiye ile ilişkilendirmeye çalışıyor, sadece bizim sorunumuz değil. Dünyanın başına bela olmuş bir hükümetten bahsediyoruz."

"ABD-İran arasındaki müzakerelerin devam etmesini bütün dünya kamuoyu istiyor. Kimse savaşın tekrar başlamasını istemiyor. Enerji güvenliği üzerindeki olumsuz etki, fiyatlar üzerindeki etkisi ortada. Buradan oluşan baskıyla ben tarafların tekrar ateşkesin uzatılması konusunda problem görmemeleri gerektiğini düşünüyorum. Belki de daha iyimser bir senaryo olur, o zamana kadar müzakerelerin ana hattı tamamlanmış olur. "

"Suriye'ye dikkat ederseniz, son birkaç ay içerisinde istikrar ve sükûnet içinde kalan ender ülkelerden biri oldu. Hiçbir çatışmanın tarafında yer almadı. Sadece kendi yaralarını sarma çabalarını artırma gayreti gösterdi. Biz hem Suriye'nin hem bölgenin menfaatini bu stratejinin devam etmesinde görüyoruz. İstikrara, barışa, kalkınmaya yol açan bir strateji. Sayın Şara'nın yönetiminde ortaya konan uygulamaların hem barışa hem kalkınmaya hizmet ediyor olması fevkalade önemli. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla beraber uzun yıllardır ertelenen bazı projeler var. Körfez'deki enerji kaynaklarının Suriye üzerinden, Türkiye üzerinden uluslararası piyasalara çıkması veya tam tersi bölgeye gelen kargonun sadece deniz üzerinden değil, Türkiye-Suriye-Suudi Arabistan hattı üzerinden gidebiliyor olması önemli. Demir yolu şu anda önceliğimiz."